Recente analyses bevestigen de complexiteit van een zombillion in de huidige economie

De term ‘zombillion’ is de laatste tijd steeds vaker te horen in economische kringen, en verwijst naar een bedrijf dat, ondanks aanzienlijke financiële problemen, kunstmatig in leven wordt gehouden door voortdurende injecties van kapitaal. Deze bedrijven, vaak met verouderde bedrijfsmodellen of een onvermogen om te innoveren, zouden eigenlijk failliet moeten gaan, maar worden gered door schuldeisers, overheden, of andere investeerders die een strategisch belang hebben bij hun voortbestaan. Het fenomeen van het ‘zombillion’ werpt vragen op over de efficiëntie van de markt, de allocatie van kapitaal en de mogelijke negatieve gevolgen voor de economische groei.

De aanwezigheid van deze ‘zombillion’-bedrijven belemmert niet alleen de concurrentie, maar kan ook leiden tot een verkeerde inschatting van risico’s en een vermindering van de productiviteit. Kapitaal dat in deze bedrijven wordt vastgehouden, kan niet worden gebruikt voor meer veelbelovende en innovatieve ondernemingen. Dit resulteert in een stagnatie van economische vooruitgang en kan de creatie van nieuwe banen en welvaart belemmeren. Het is dus van groot belang om de oorzaken en gevolgen van dit fenomeen te begrijpen en passende maatregelen te nemen om de economie te revitaliseren.

De Oorsprong en Ontwikkeling van Zombillion-Bedrijven

De opkomst van ‘zombillion’-bedrijven is een complex fenomeen met meerdere oorzaken. Een belangrijke factor is de lage rentevoeten die in veel landen gehanteerd worden, waardoor het voor bedrijven gemakkelijker wordt om schulden aan te gaan en af te lossen. Dit creëert een klimaat waarin bedrijven met zwakke fundamentals toch in leven kunnen blijven, omdat de kosten van lenen relatief laag zijn. Daarnaast speelt de rol van overheden een cruciale rol, die vaak aarzelen om falende bedrijven te laten vallen uit angst voor massale werkloosheid en sociale onrust. Politieke druk en de wens om banen te behouden, leiden er vaak toe dat er steunpakketten worden verstrekt aan bedrijven die eigenlijk niet levensvatbaar zijn.

Ook de structuur van de financiële sector kan bijdragen aan het ontstaan van ‘zombillion’-bedrijven. Banken en andere financiële instellingen kunnen er een belang bij hebben om falende bedrijven te blijven financieren, bijvoorbeeld om verliezen te vermijden of om hun eigen solvabiliteit te beschermen. Deze zogeheten ‘evergreen lending’ houdt in dat leningen voortdurend worden verlengd of herfinancierd, waardoor bedrijven kunstmatig in leven worden gehouden. Het resultaat is een vicieuze cirkel waarin faillissement wordt uitgesteld, maar de onderliggende problemen niet worden opgelost. Dit leidt op lange termijn tot een verspilling van middelen en een vermindering van de economische efficiëntie.

De Impact van de Corona Pandemie

De Corona pandemie heeft de problematiek van ‘zombillion’-bedrijven verder verergerd. Door de economische lockdowns en de afname van de vraag, kwamen veel bedrijven in de problemen. Overheden reageerden met massale steunpakketten om de economie te ondersteunen en banen te behouden. Hoewel deze maatregelen noodzakelijk waren om de ergste gevolgen van de pandemie te verzachten, hebben ze ook geleid tot een toename van het aantal ‘zombillion’-bedrijven. Bedrijven die al voor de pandemie in zwaar weer verkeerden, kregen een extra kans om te overleven, waardoor de noodzakelijke structurele aanpassingen werden uitgesteld.

De steunmaatregelen hebben bovendien een moreel risico gecreëerd. Bedrijven die wisten dat ze in geval van problemen konden rekenen op overheidssteun, waren minder geneigd om risico’s te vermijden en te investeren in innovatie. Dit heeft geleid tot een vermindering van de productiviteit en een vertraging van de economische groei. Het is daarom essentieel dat overheden de steunmaatregelen geleidelijk afbouwen en dat bedrijven worden gestimuleerd om zelfstandig te investeren in hun toekomst.

Sector	Percentage Zombillion-Bedrijven (geschat)	Gemiddelde Leeftijd (jaren)
Retail	15%	22
Bouw	18%	25
Transport	12%	19
Productie	10%	28

De tabel hierboven geeft een indicatie van het percentage ‘zombillion’-bedrijven in verschillende sectoren. Het is duidelijk dat sommige sectoren meer vatbaar zijn voor dit fenomeen dan andere. Sectoren die worden gekenmerkt door een hoge mate van concurrentie, technologische veranderingen en lage winstmarges, lopen een groter risico om ‘zombillion’-bedrijven voort te brengen.

De Gevolgen voor Concurrentie en Innovatie

De aanwezigheid van ‘zombillion’-bedrijven heeft negatieve gevolgen voor de concurrentie en de innovatie. Doordat deze bedrijven kunstmatig in leven worden gehouden, verdringen ze gezonde bedrijven uit de markt. Dit belemmert de groei van innovatieve ondernemingen en vermindert de dynamiek van de economie. ‘Zombillion’-bedrijven zijn vaak minder geneigd om te investeren in onderzoek en ontwikkeling, omdat ze zich richten op het overleven op de korte termijn. Dit leidt tot een vermindering van de productiviteitsgroei en een vertraging van de technologische vooruitgang.

Daarnaast kan de aanwezigheid van ‘zombillion’-bedrijven de allocatie van kapitaal verstoren. Investeerders kunnen worden afgeschrikt om te investeren in sectoren waarin veel ‘zombillion’-bedrijven actief zijn, omdat ze bang zijn voor een verstoring van de markt. Dit kan leiden tot een tekort aan kapitaal voor innovatieve ondernemingen en een vermindering van de economische groei. Het is daarom van groot belang om de marktwerking te bevorderen en te zorgen voor een eerlijke concurrentie.

• Verbetering van de regelgeving omtrent faillissementen.
• Aanmoediging van investeringen in innovatie en onderzoek.
• Versterking van de toezicht op de financiële sector.
• Bevordering van een gezonde concurrentie.
• Transparantie over overheidssteun aan bedrijven.

De bovenstaande lijst geeft een aantal mogelijke maatregelen weer die kunnen worden genomen om de negatieve gevolgen van ‘zombillion’-bedrijven te beperken. Het is belangrijk om een integrale aanpak te hanteren die rekening houdt met de complexiteit van het fenomeen en de verschillende stakeholders die erbij betrokken zijn.

De Rol van de Financiële Sector

De financiële sector speelt een cruciale rol in het voortbestaan van ‘zombillion’-bedrijven. Banken en andere financiële instellingen zijn vaak de belangrijkste schuldeisers van deze bedrijven en kunnen door middel van het verstrekken van leningen en het herfinancieren van schulden kunstmatig in leven houden. Het is daarom essentieel dat de financiële sector verantwoordelijk handelt en haar risicobeoordeling niet verwaarloost. Banken moeten kritischer kijken naar de levensvatbaarheid van bedrijven voordat ze leningen verstrekken en moeten rekening houden met de mogelijke negatieve gevolgen voor de economie.

Daarnaast is het belangrijk dat de financiële sector transparant is over haar blootstelling aan ‘zombillion’-bedrijven. Investeerders en toezichthouders moeten inzicht hebben in de risico’s die verbonden zijn aan het financieren van bedrijven met zwakke fundamentals. Dit kan worden bereikt door het publiceren van gedetailleerde informatie over de kredietportefeuilles van banken en door het uitvoeren van stresstests om de veerkracht van de financiële sector te beoordelen. Het is ook belangrijk om de regels voor het afwikkelen van faillissementen te verbeteren, zodat banken sneller en efficiënter kunnen reageren op problemen.

Stresstests en Regulering

Regelmatige stresstests van de financiële sector kunnen helpen om de risico’s van ‘zombillion’-bedrijven in kaart te brengen. Deze tests moeten niet alleen de solvabiliteit van banken beoordelen, maar ook hun blootstelling aan sectoren waarin veel ‘zombillion’-bedrijven actief zijn. Daarnaast is het belangrijk om de regulering van de financiële sector te versterken, zodat banken worden gestimuleerd om risico’s te vermijden en hun kapitaal efficiënter te alloceren.

Een mogelijke maatregel is het invoeren van een ‘zombie lending levy’, een belasting op leningen aan bedrijven die al langere tijd verliezen lijden. Deze belasting zou banken stimuleren om kritischer naar de levensvatbaarheid van bedrijven te kijken en om hun kapitaal te investeren in meer veelbelovende ondernemingen. Het is echter belangrijk dat deze maatregel zorgvuldig wordt ontworpen, zodat deze niet leidt tot onbedoelde negatieve gevolgen.

1. Analyseer de kredietportefeuilles van banken op blootstelling aan ‘zombillion’-bedrijven.
2. Voer stresstests uit om de veerkracht van de financiële sector te beoordelen.
3. Versterk de regulering van de financiële sector.
4. Stimuleer banken om risico’s te vermijden en kapitaal efficiënter te alloceren.
5. Overweeg het invoeren van een ‘zombie lending levy’.

De bovenstaande stappen kunnen helpen om de rol van de financiële sector in het voortbestaan van ‘zombillion’-bedrijven te beperken en om de stabiliteit van de economie te waarborgen.

De Internationale Dimensie van Zombillion-Bedrijven

Het fenomeen van ‘zombillion’-bedrijven is niet beperkt tot één land of regio. Het komt voor in veel verschillende economieën over de hele wereld, hoewel de omvang en de oorzaken kunnen verschillen. In sommige landen, zoals Japan, is de aanwezigheid van ‘zombillion’-bedrijven al jaren een probleem. In andere landen, zoals Europa en de Verenigde Staten, is het probleem recenter ontstaan als gevolg van de financiële crisis en de lage rentevoeten. Het is belangrijk om te beseffen dat ‘zombillion’-bedrijven een internationale dimensie hebben en dat het bestrijden ervan een internationale inspanning vereist.

Internationale samenwerking kan helpen om de regelgeving te harmoniseren en om een gelijk speelveld te creëren. Daarnaast is het belangrijk om informatie uit te wisselen over ‘zombillion’-bedrijven en om best practices te delen. Internationale organisaties, zoals het Internationaal Monetair Fonds (IMF) en de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO), kunnen een belangrijke rol spelen bij het bevorderen van deze samenwerking. Het is essentieel dat landen gezamenlijk optrekken om de negatieve gevolgen van ‘zombillion’-bedrijven te beperken en om de economische groei te stimuleren.

De Toekomstige Uitdagingen en Innovatieve Oplossingen

De problematiek van ‘zombillion’-bedrijven zal naar verwachting in de toekomst alleen maar groter worden, vooral in een omgeving van lage rentevoeten en toenemende globalisering. Nieuwe technologische ontwikkelingen, zoals kunstmatige intelligentie en automatisering, kunnen de druk op ‘zombillion’-bedrijven verder vergroten, omdat ze hun concurrentiepositie verder verzwakken. Het is daarom belangrijk om nu al te investeren in innovatieve oplossingen om dit probleem aan te pakken.

Een mogelijke oplossing is het creëren van een ‘bad bank’, een instelling die de slechte leningen van banken overneemt en deze afwikkelt. Dit zou banken in staat stellen om zich te concentreren op het financieren van gezonde bedrijven en om hun kapitaal efficiënter te alloceren. Een andere oplossing is het stimuleren van private equity investeringen in ‘zombillion’-bedrijven, met als doel om deze bedrijven te herstructureren en weer levensvatbaar te maken. Het is echter belangrijk dat deze investeringen gepaard gaan met strenge voorwaarden en dat er voldoende garanties zijn dat de belastingbetaler niet opdraait voor eventuele verliezen. De toekomst vraagt om creatieve oplossingen en een proactieve aanpak om de economische veerkracht te waarborgen.